أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
404
قانون ( فارسى )
اگر درد بر اثر زيادى خلطها روى آورد باز بايد ورزش را كم كرد ؛ چنانچه ناشى از بيمارى پرخورى باشد و مدت زيادى از بيمارى نگذشته باشد ، بايد زيان آن را بوسيله گرسنگى و تخليه از بين برد و درد طرف پوست را با ماساژ آهسته و زياد و همراه روغنمالى چاره كرد و نبايد تا روز سوم برجاى درد فشار وارد ساخت . ورزش بعد از اين مراحل بازيابى نيرو را انجام مىدهد . در روز اول غذاى بيمار همان غذاى عادى قبلى است ولى بايد كمتر خورد و در روز دوم بايد خوراكهاى نمبخش تناول كرد . اگر رگها از آلايش پاك باشند و مواد خام در پيه رودهها باشد « 202 » ، مالش خام را پخته مىگرداند ، بويژه اگر داروى گرمكنندهاى نيز به بيمار برسد . روغن ترنگوت ( غرب ) ، روغن شبيت و بابونه و اين قبيل گياهان در چنين حالتى بسيار مفيدند . همچنين اگر ريشهء سلق را با روغن در ظرف گشادى بپزند داروى خوبى است . روغن ريشهء گل ختمى ، روغن ريشه قثاءالحمار ، روغن هزار گوشان ، روغن اشنان و هر روغن ديگرى كه اثرى از اشنانها در آن باشد مفيد است . 2 - خستگىهاى كشيدگى ( تمددى ) : دستورهاى زير براى معالجهء اين خستگى است : ماساژ آرام و اندودن روغنى كه بوسيله آفتاب گرم شده است تا سخت شدهها نرم گردند . شستوشو با آب ولرم و ماندن زياد در آب و حتى روزى دو تا سه بار رواست . اندودن تن بعد از هر شستوشو ، بوسيلهء روغن . اگر بسبب خشك شدن عرق و از بين رفتن روغن همراه آن ، نياز به تكرار روغن اندودن باشد بايد آن را تكرار كرد . تناول غذاهاى كم و تر . در اين حالت نياز به كم كردن غذا بيشتر از مورد خستگى قرحهاى است . ورزش كه اين خستگى را مىگدازد و آثار آن را پراكنده مىسازد . استفراغ كه اگر خستگى خودبخود و بسبب مواد زائد غليظ روىآور باشد بايد حتما انجام گيرد . داروهائى مانند زيره و شاهزيره و انيسون در موردى كه خستگى ناشى از باد تمدد دهنده باشد آن را از بين مىبرند .
--> ( 202 ) - نسخه انگليسى : « مواد خام ناشى از خستگى در بافتهاى عضلانى باقى مىماند »